امين ميراحمدي، عليرضا منصورزاده
تهران، نارمک، دانشگاه علم و صنعت ايران، دانشکده مهندسي مکانيک
alirezamansoorzadeh@yahoo.com
چكيده
دستگاه اندازهگيري مختصات نقاط در فضا براي اندازهگيري هندسي قطعات و کنترل کيفيت آنها به کار ميرود و انواع مختلفي دارد. روشي نوين که براي ساخت نوعی از اين دستگاه در اين مقاله به آن پرداخته ميشود، استفاده از امواج اولتراسونيک ميباشد. به اين صورت که براي تعيين مختصات يک نقطه روي قطعه، مورد نظر موجي با بسامد40 کيلوهرتز بواسطه يک فرستنده بیسيم که بر روي آن دو فرستنده اولتراسونيک نصب شده در آن نقطه توليد ميشود. توسط سه گيرنده اولتراسونيک که در يک صفحه عمود و با فواصل معلوم و با زاويه 90 درجه نسبت به هم بر روي ميز قرار گرفتهاند، اين صوت دريافت ميشود. با اندازهگيري بلادرنگ سرعت صوت در محيط توسط يک حلقه صوتي که در يک حلقه فاز قفل شده قرار دارد و همچنين با اندازهگيري زمان طي شده بين مکان توليد صوت تا گيرنده ها، فاصله نقطه مورد نظر تا هرکدام از گيرنده ها به دست ميآيد. نرم افزار دستگاه پس از تحليل اين دادهها مختصات نقطه مورد نظر را نسبت به نقطه صفر ميز محاسبه ميکند. با انجام آزمايشهاي اوليه دقت دستگاه در شعاع 5 متر کمتر از 10 ميليمتر بوده که با بهينه سازي هاي آتي ميتوان دقت را تا 10 برابر افزايش داد. با توجه به ارزان بودن و همچنين وزن کم دستگاه و قابل حمل بودن آن ميتوان از آن در کاربردهاي عمومي استفاده کرد.
واژههاي كليدي: دستگاه اندازهگيري مختصات نقاط- اندازهگيری سطوح سهبعدي – امواج اولتراسونيک – حلقه فاز قفل شده
استاديار دانشکده مهندسي مکانيک، دانشگاه علم و صنعت ايران
دانشجوي کارشناسي ارشد دانشکده مهندسي مکانيک، دانشگاه علم و صنعت ايران
